FİZİK · REHBER

Debi ve dolum süresi: litre/dakika ile metreküp/saat farkı

Hacim suyun ne kadar olduğunu, debi ise birim zamanda ne kadar su geçtiğini anlatır. Dolum süresi için giriş ve çıkış akışlarını aynı birime getirmek gerekir.

Ölçerek ortalama debiyi bul

Ortalama hacimsel debi Q = geçen hacim / geçen süre (ΔV/Δt) olarak bulunur. Hacmi litre, süreyi saniye alırsan sonuç L/s olur. Bir kaba 60 saniyede 120 litre su doluyorsa ortalama debi 2 litre/saniyedir. Dakikada 120 litre, saatte 7.200 litre yani 7,2 metreküp eder. Aynı akışı farklı birimlerle yazmak su miktarını değiştirmez; yalnızca kullanılan zaman ve hacim ölçeği değişir.

Mevcut suyu hedeften çıkar

1.000 litrelik hedefe ulaşmak istediğini ve depoda zaten 200 litre bulunduğunu düşün. Eklenecek hacim 800 litredir. Başlangıç hacmini göz ardı ederek 1.000 litre üzerinden işlem yapmak dolum süresini gereğinden uzun gösterir.

Çıkış varsa net debiyi kullan

Giriş 20 litre/dakika, çıkış 4 litre/dakika olduğunda depodaki su dakikada 16 litre artar. 800 / 16 = 50 dakika gerekir. Çıkış girişe eşitse su miktarı değişmez; çıkış daha büyükse azalır. Başlangıçtan daha yüksek bir hedefe bu koşullarda ulaşılmaz. Başlangıçtaki suyu ve iki debiyi havuz dolum süresi aracında birlikte karşılaştır.

Sabit akış varsayımını unutma

Musluk basıncı, pompa çalışması ve çıkış akışı zamanla değişebilir. Araç girilen debilerin süre boyunca sabit kaldığını kabul eder. Ölçüm yalnızca kısa bir aralıkta yapıldıysa sonuç bir tahmindir. Tank geometrisi, boru kaybı veya pompa seçimi bu basit süre hesabından çıkarılamaz.

Yöntem kaynağı

OpenStax — Hacimsel debi ve birim tanımı. Kaynak debinin yöntemini ve birimini açıklar; pompa seçimi veya gerçek tesisat performansı onayı değildir.

Depo ve havuz dolum süresi aracını aç →