Nominal ve efektif faiz farkı: aylık oran nasıl yıllıklaştırılır?
Aylık oranı on ikiyle çarpmak nominal yıllık karşılığı verir. Faiz her ay anaparaya eklenip yeniden faiz üretiyorsa bir yılın bileşik etkisi farklı olur. Hangi oranın kullanıldığını bilmeden tekliflerdeki yüzdeleri aynı anlamda karşılaştırmamak gerekir.
Önce dönemlik ve yıllık oranı ayır
Aylık %1 oranının nominal yıllık karşılığı %12’dir. Yılda 12 eşit bileşikleşmede her dönemin çarpanı 1,01 olur. Yıl sonundaki çarpan 1,01’in 12’nci kuvveti, yani yaklaşık 1,126825’tir. Böylece efektif yıllık oran yaklaşık %12,682503 çıkar. Aylık %1’i nominal yıllık alanına %1 olarak yazmak başka bir senaryo hesaplar.
Bileşikleşme sayısını oranla birlikte belirt
Aynı nominal oran yılda bir kez uygulanırsa nominal ile efektif eşit olur. Daha sık bileşikleşmede önce yıllık nominal oran dönem sayısına bölünür, sonra dönemler boyunca bileştirilir. Buradaki matematik oranların sabit kalmasını ve eşit dönemleri varsayar; banka sözleşmesinin gün sayımı veya değişen oran koşulunu otomatik belirlemez.
Efektif orandan geri dönüşü bölerek yapma
Efektif yıllık oranı on ikiye bölmek genel olarak doğru dönemlik oranı vermez. Önce yıllık büyüme çarpanının on ikinci kökü alınır, bir çıkarılır ve nominal yıllık karşılık için on ikiyle çarpılır. Dönüşüm aracındaki ikinci yön bu ters işlemi yapar. Sıfır oran ayrı bir sınır durumu olarak sıfır sonuç verir; negatif oranlar bu sürümde kapsam dışıdır.
Matematiksel oran bütün kredi maliyeti değildir
Vergiler, komisyonlar, sigorta, farklı ödeme tarihleri ve nakit akışları gerçek maliyeti etkileyebilir. Bu dönüşüm yalnız bileşikleşme ilişkisini gösterir; sözleşmedeki tüm masraflar dahil yıllık maliyet oranını hesaplamaz. Mevduatta dönem kazancının çekilmesi de yeniden yatırım varsayımından farklıdır. Örnek oranlar güncel kredi veya yatırım teklifi değildir.
