Yüzde hesabı: tutar, artış ve indirim
Etiketteki indirim ile faturanıza eklenen artış aynı yüzde mantığına dayanır. Önce hangi tutarın yüzdeye esas alındığını belirlemek gerekir.
Bir sayının yüzdesini bulmak
Bir sayının yüzde 20’sini bulmak için sayıyı 20 ile çarpıp 100’e bölün. Örneğin 800 × 20 / 100 = 160. Burada 160, yüzdeye karşılık gelen tutardır; yeni toplam değildir.
Artış ve indirimde son tutar
800 liralık bir fiyat yüzde 20 artarsa 160 lira eklenir ve 960 lira olur. Aynı fiyat yüzde 20 azalırsa 160 lira çıkarılır ve 640 lira olur. Yüzde aracımız oran tutarını, zam ve indirim araçlarımız ise son fiyatı gösterir.
Yüzde değişim ile yüzde puanı
Bir oran yüzde 20’den yüzde 25’e çıkarsa fark 5 yüzde puanıdır. Başlangıç oranına göre göreli artış ise (25 − 20) / 20 × 100 = yüzde 25’tir. Bu iki ifadeyi aynı anlamda kullanmak özellikle rapor okurken karışıklığa yol açar.
Aynı oranla geri dönüş neden olmaz?
100 lira yüzde 20 arttığında 120 lira olur. 120 liraya yüzde 20 indirim uygulandığında ise 96 liraya iner. İkinci işlemde oran farklı bir tutara uygulanır. Başlangıç değerine dönmek için son tutara uygulanacak oranı ayrıca hesaplamak gerekir.
İndirimli fiyattan önceki fiyatı geri bulmak
İndirimli fiyat 720 TL ve uygulanan indirim %10 ise önceki fiyat 720 / (1 − 10 / 100) = 800 TL’dir. 720 TL’ye %10 eklemek 792 TL verir; bu, indirimi geri almakla aynı işlem değildir. İndirim sonrası tutar biliniyorsa son tutarı kalan oranına bölmek gerekir; indirim %100 ise bu işlemle tek bir başlangıç fiyatı belirlenemez.
Yüzde değişiminden önceki tutarı bul · İki fiyat arasındaki yüzde değişimi bul
