Maaş zammı enflasyon karşısında alım gücünü koruyor mu?
Maaşın sayısal olarak artması, aynı mal ve hizmetleri daha kolay alabileceğin anlamına gelmeyebilir. Nominal değişim maaş tutarını, reel değişim ise aynı dönemdeki fiyat artışıyla karşılaştırılmış satın alma gücünü anlatır.
Önce aynı dönemi ve ödeme kapsamını seç
Eski net maaşla yeni brüt maaşı karşılaştırma. Çalışma süresi, fazla mesai ve yan hakların kapsamı da aynı olmalı. Enflasyon oranı iki maaşın karşılaştırıldığı dönemi kapsamalıdır. Bir yıllık ücret artışını yalnız son ayın fiyat değişimiyle karşılaştırmak farklı süreleri bir araya getirir.
Zam ve enflasyon yüzdelerini doğrudan çıkarma
30.000 ₺’den 36.000 ₺’ye çıkış %20 nominal artıştır. Fiyatlar aynı dönemde %25 yükseldiyse reel değişim 1,20/1,25 − 1, yani −%4’tür. Yeni maaşın eski fiyatlarla karşılığı 28.800 ₺ olur. Eski alım gücünü korumak için bu örnekte 37.500 ₺ gerekir; bu tutar yasal zam zorunluluğu değildir. Reel maaş değişimi aracında iki maaşı aynı net veya brüt kapsamla karşılaştır.
Ardışık enflasyonlar çarpılarak birleşir
İlk dönemde %10, sonraki dönemde %20 fiyat artışı toplamda %32 eder. Başlangıçta 10.000 ₺ tutan aynı sepet 13.200 ₺’ye çıkar. Araçta yıllık oranı ve o yılın aylık oranlarını birlikte kullanma; aynı değişimi tekrar sayarsın. Birbirini izleyen ve çakışmayan dönemler seç.
Örnek oranı güncel veri sanma
Bu araçların oranlarını kullanıcı girer; otomatik güncel TÜFE çekilmez. TCMB’nin tarih bazlı enflasyon hesaplayıcısı resmî endeks karşılaştırması için ayrı bir kaynaktır. Genel endeksin harcama sepetiyle senin kira, gıda veya ulaşım ağırlığın aynı olmayabilir. Bu nedenle sonuç kullanılan fiyat oranına göre bir senaryodur; kişisel bütün harcamalarını ölçmüş sayılmaz.
