2026 brüt–net maaş: bordrodaki kesintiler nasıl ayrılır?
Brüt ücret, işçinin eline geçen tutarla aynı değildir. İşçi sigorta primleri, gelir vergisi matrahı, yıl içinde biriken matrah ve asgari ücret istisnası birlikte değerlendirilir. Bu rehber tam ay çalışan, emekli olmayan, tek işverenli özel sektör 4/a çalışanı için araçta kullanılan hesabı açıklar.
Önce sigorta primi ile vergi matrahını ayır
2026 brüt asgari ücret örneğinde 33.030 TL’den 4.624,20 TL işçi SGK primi ve 330,30 TL işsizlik primi düşülür. Kalan 28.075,50 TL, bu örnekte gelir vergisi matrahıdır. Asgari ücretin vergi istisnaları uygulandığında net ücret de 28.075,50 TL olur. Bu örnek işveren maliyetini göstermez; işverenin primleri işçi kesintilerinden ayrı kalemlerdir.
Aynı brüt ücretin vergisi aya göre değişebilir
Gelir vergisinde yıllık birikmiş matrah önemlidir. Araca önceki aylar matrahını net maaşlardan toplayarak değil, bordro kaydından gir. Seçilen ay, araçtaki yıl başından beri kesintisiz çalışma varsayımında asgari ücret istisnasının hesabını da etkiler. Yıl ortasında işe giriş, birden fazla işveren veya emekli çalışan için bu sınırlı modelin sonucu doğrudan kullanılmamalıdır.
Netten brüte hesabı ters yönde kontrol et
Net hedefi seçtiğinde araç aynı prim ve vergi kurallarını ters yönde çözer. Bulunan brütü, aynı ay ve önceki matrahla brütten nete modunda tekrar kullanabilirsin. Kuruş yuvarlaması nedeniyle çok küçük farklar görülebilir. BES, özel sağlık primi, yemek istisnası ve ek kesintiler bu modelde bulunmadığından hesaplanan tutar tam bordro yazılımının yerine geçmez.
Maaş zammını yıllık gelirle birlikte düşün
Zamlı maaş aracı bir oran karşılaştırmasıdır; brüt veya net tutarı hangisiyle başlattıysan aynı kavram üzerinden devam etmelisin. Brüt zam oranının net maaşa bire bir yansıdığı varsayımı vergi dilimleri nedeniyle doğru olmayabilir. Bir iş teklifini değerlendirirken prim, ikramiye, ulaşım gideri ve ödeme takvimini de ayrı kaydet.
Bordrodan araca aktarırken üç ayrı tutarı karıştırma
Brüt ücret, gelir vergisi matrahı ve net ödeme için ayrı satır aç. Önceki kümülatif matrahı net maaş toplamından hesaplama. Bu ayın matrahı eklenmiş toplamı önceki matrah alanına yazmak vergiyi ikinci kez ilerletebilir. Bordrodaki satırın ay başı mı ay sonu mu olduğunu kontrol et.
İş teklifini aylık netin yanında yıllık paketle karşılaştır
Sabit net, sabit brüt ve değişken prim içeren teklifleri ayrı senaryolar olarak kaydet. Standart maaş aracındaki yıllık mod sabit aylık tutar varsayar; yıl içindeki zam veya ikramiyeyi kendiliğinden bilmez. Örneğin aylık 40.000 TL net ve yılda 20.000 TL ek ödeme taahhüdü, vergisel yorumu ayrıca yapılmak üzere, 12 × 40.000 + 20.000 = 500.000 TL nakit toplamıdır. Bunu brüt ücret toplamıyla doğrudan kıyaslama.
