İŞLETME VE PLANLAMAKilometre taşı kabulüne bağlı açık tahsilat
Sözleşme tutarı, kabul edilen iş payı, teminat kesintisi ve önceki tahsilatlardan kalan proje tahsilatını hesapla.
Hesaba başlamadan önce
Sözleşme, kabul tutanağı, teminat kesintisi ve tahsilat dökümünü aynı kontrol tarihine getir. Aşağıdaki örnekler TL ile gösterilmiştir; form para birimi dönüştürmez.
Kabul tamamlandığında
Aynı 200.000 TL sözleşmede kabul %100, teminat %10 ve önceki tahsilat 100.000 TL ise açık tutar 80.000 TL’dir. Kabulün %75’ten %100’e çıkması, diğer girdiler sabitken açık tutarı 45.000 TL artırır.
Tahsilat daha yüksekse
İlk örnekte önceki tahsilat 150.000 TL olursa sonuç −15.000 TL’dir. Negatif sonuç tek başına iade borcu değildir; avans, dönem ve kabul kayıtları birlikte kontrol edilmelidir.
Sık yapılan giriş hataları
- Fizikî ilerleme yüzdesini sözleşmede kabul edilmiş pay yerine kullanma.
- Toplam sözleşmeden değil, kabul edilen tutardan teminat düşüldüğünü kontrol et.
- Önceki tahsilatı birden fazla kilometre taşı hesabında tekrar düşme.
- KDV dahil tutarla KDV hariç tahsilatı veya farklı para birimlerini aynı hesapta karıştırma.
Sık sorulan sorular
Örnekteki 35.000 TL nasıl hesaplanıyor?
200.000 TL sözleşmenin %75’i kabul edilmişse kabul edilen iş 150.000 TL’dir. Bu tutarın %10’u, yani 15.000 TL teminat olarak tutulduğunda tahsilata esas tutar 135.000 TL olur. Önceden alınan 100.000 TL çıkarılır: 135.000 − 100.000 = 35.000 TL açık tahsilat.
Kabul edilmiş pay ile fizikî ilerleme aynı şey mi?
Her zaman aynı değildir. Bu araç işin sahadaki ilerleme tahminini değil, sözleşme ve kabul kayıtlarında doğruladığın payı ister. Birden fazla kilometre taşı varsa aynı kontrol tarihine kadar kabul edilmiş toplam payı kullan; aynı işi iki kez sayma.
Teminat toplam sözleşmeden mi düşülür?
Bu modelde teminat kabul edilen tutardan düşülür. Örnekte 200.000 TL × %75 = 150.000 TL üzerinden %10 kesinti 15.000 TL’dir. Sözleşmen farklı bir kesinti esası kullanıyorsa bu modelin sonucunu doğrudan ödeme tutarı kabul etme.
Önceki tahsilata hangi ödemeleri yazmalıyım?
Aynı sözleşme, kontrol tarihi ve vergi esasıyla karşılaştırılacak birikimli tahsilatı yaz. Başka projeye ait ödeme ekleme. Avans ve mahsup kayıtlarını sözleşmene göre ayır; aynı tahsilatı ayrı kilometre taşı hesaplarında yeniden düşerek toplamı yanlış küçültme.
Sonuç negatif çıkarsa müşteriye borçlu muyum?
Araç negatif farkı gizlemez. İlk örnekte tahsilat 150.000 TL olursa 135.000 − 150.000 = −15.000 TL çıkar. Bu fark; avans, henüz kabul edilmemiş iş veya dönem uyumsuzluğundan kaynaklanabilir. Tek başına iade borcu veya hukuki alacak kararı değildir.
Kabul %100 olduğunda teminat otomatik çözülür mü?
Hayır. Kabul payı %100 ve teminat %10 bırakılırsa model kesintiyi sürdürür. Teminatın serbest bırakıldığını ayrıca doğruladıysan hesabı uygun kesinti oranıyla yeniden yap. Araç teminat çözüm tarihi veya sözleşme koşulu belirlemez.
KDV dahil tutarları ve farklı para birimlerini karıştırabilir miyim?
Hayır. Sözleşme tutarıyla önceki tahsilat aynı para biriminde ve aynı vergi esasında olmalı. Araç kur dönüşümü, KDV veya stopaj hesabı yapmaz. Örnekte TL kullanılması, alanların başka bir para birimini otomatik TL’ye çevirdiği anlamına gelmez.
Bu sonuç hemen kesilecek faturayı veya vadesi gelen ödemeyi gösterir mi?
Hayır. Çıktı girilen kabul, kesinti ve tahsilata göre kalan aritmetik farktır. Fatura düzeni, ödeme vadesi, ek işler ve hukuki hak sahipliği bu hesapta belirlenmez; sonucu aynı dönemin sözleşme, kabul ve ödeme kayıtlarıyla karşılaştır.
